రాత్రిసూక్తం

ఋగ్వేదసంహితాయాం దశమం మండలం, 127 సప్తవింశత్యుత్తరశతతమం సూక్తం . 

ఋషిః- కుశికః సౌభరో రాత్రిర్వా భారద్వాజీ . దేవతా- రాత్రిస్తవః . 

ఛందః- 1, 3, 6 విరాడ్గాయత్రీ; 2 పాదనిచృద్గాయత్రీ; 4, 5, 8 గాయత్రీ; 7 నిచృద్గాయత్రీ  . 

స్వరః-షడ్జః .

ఓం రాత్రీ॒ వ్య॑ఖ్యదాయ॒తీ పు॑రు॒త్రా దే॒వ్య1॒॑క్షభిః॑ .

విశ్వా॒ అధి॒ శ్రియో᳚ఽధిత .. 10.127.01

ఓర్వ॑ప్రా॒ అమ॑ర్త్యా ని॒వతో᳚ దే॒వ్యు1॒॑ద్వతః॑ .

జ్యోతి॑షా బాధతే॒ తమః॑ .. 10.127.02

నిరు॒ స్వసా᳚రమస్కృతో॒షసం᳚ దే॒వ్యా᳚య॒తీ .

అపేదు॑ హాసతే॒ తమః॑ .. 10.127.03

సా నో᳚ అ॒ద్య యస్యా᳚ వ॒యం ని తే॒ యామ॒న్నవి॑క్ష్మహి .

వృ॒క్షే న వ॑స॒తిం వయః॑ .. 10.127.04

ని గ్రామా᳚సో అవిక్షత॒ ని ప॒ద్వంతో॒ ని ప॒క్షిణః॑ .

ని శ్యే॒నాస॑శ్చిద॒ర్థినః॑ .. 10.127.05

యా॒వయా᳚ వృ॒క్యం1॒॑ వృకం᳚ య॒వయ॑ స్తే॒నమూ᳚ర్మ్యే .

అథా᳚ నః సు॒తరా᳚ భవ .. 10.127.06

ఉప॑ మా॒ పేపి॑శ॒త్తమః॑ కృ॒ష్ణం వ్య॑క్తమస్థిత .

ఉష॑ ఋ॒ణేవ॑ యాతయ .. 10.127.07

ఉప॑ తే॒ గా ఇ॒వాక॑రం వృణీ॒ష్వ దు॑హితర్దివః .

రాత్రి॒ స్తోమం॒ న జి॒గ్యుషే᳚ .. 10.127.08

             .. పరిశిష్టం ..

ఆ రా᳚త్రి॒ పార్థి॑వం॒ రజః॑ పి॒తరః॑ ప్రాయు॒ ధామ॑భిః .

ది॒వః సతాం᳚సి బృహ॒తీ వి తి॑ష్ఠ స॒ ఆ త్వే॒షం వ॑ర్తతే తమః॑ .. 1

యే తే᳚ రాత్రి నృ॒చక్ష॑సో యు॒క్తాసో᳚ న॒వతిర్నవ॑ .

అశీతిః॑ సంత్వ॒ష్టా॒ ఉ॒తో తే᳚ సప్త॒ సప్త॑తీః .. 2

రాత్రీం॒ ప్రప॑త్యే జ॒ననీం᳚ స॒ర్వభూ᳚తనివేశ॑నీం .

భ॒ద్రాం భ॒గవ॑తీం కృ॒ష్ణాం॒ వి॒శ్వస్య॑ జగ॒తో ని॑శాం .. 3

స॒మ్వే॒శి॒నీం᳚ సం॒య॒మి॒నీం॒ గ్ర॒హన॑క్షత్ర॒మాలి॑నీం .

ప్రప॑న్నో॒ఽహం శి॑వాం రా॒త్రీం॒ భ॒ద్రే పా᳚రమ॒శీమ॑హి  

(భ॒ద్రే పారమ॒శీమ॒హ్యోం నమః॑) .. 4 

స్తో॒ష్యా॒మి॒ ప్రయతో॒ దేవీం᳚ శ॒రణ్యాం᳚ బహ్వృ॒చప్రి॑యాం .

స॒హ॒స్ర॒సంహి॑తాం దు॒ర్గాం జా॒తవే᳚దసే సునవామ॒ సోమం᳚ .. 5 

శాం॒త్య॒ర్థం॒ తద్ ద్వి॒జా॒తీనా᳚ఋ॒షిభిః॑ సోమ॒పాశ్రి॑తాః  .

ఋక్వే᳚దే॒ త్వం సంమూత్ప॒నాఽరా᳚త్రీయ॒తో ని ద॑హాతి॒ వేదః॑ .. 6 

యే త్వాం᳚ దే॒వి ప్ర॒ పత్యం᳚తి బ్రా॒హ్మణా᳚ హవ్య॒వాహ॑నీం .

అ॒వి॒త్యా॒ బహు॑విత్యా॒ వా॒ సనః॑ పర్ష॒దతి॑ దుర్గాణి॒ విశ్వా᳚ .. 7

యే అ॒క్నివర్᳚ణాం శు॑భాం సౌ॒మ్యాం కీ॒ర్తయి॑ష్యంతి॒ యే ద్వి॑జాః.

తా॒మ్స్తా॒ర॒య॒తి॒ దుర్గా᳚ణి నా॒వేవ సింధుం᳚ దురి॒తాత్య॒గ్నిః .. 8 

దుర్గే᳚షు విషమే ఘోరే᳚ సంగ్రామే᳚ రిపుసంక॑టే  .

అగ్నిచోరని॑పాతేషు దుష్ఠగ్ర॑హనివారిణి 

దుష్ఠగ్ర॑హనివారిణ్యోన్నమః॑ .. 9

దుర్గేషు॒ విష్॑మేషు॒ త్వం᳚ సం॒గ్రామే᳚షు వ॒నేషు॑ చ  . 

మో॒హ॒యి॒త్వా 'ప్ర॑పత్య॒మ్న్తే తే॒షాం మే᳚ అభ॒యం కు॑రు .

తే॒షాం మే అభ॒యం కు॑రువోన్నమః॑ .. 10

కే॒శి॒నీం᳚ సర్వ॑భూతా॒నాం॒ పం॒చమీ᳚తి చ॒ నామ॑ చ .

సా॒ మాం॒ స॒మా॒ ని॒శా॒ దేవీ᳚ స॒ర్వతః॑ పరి॒ రక్ష॑తు .

స॒ర్వతః॑ పరి॒ రక్ష॒త్వోన్నమః॑ .. 11

తామ॒గ్నివ᳚ర్ణాం॒ తపసా జ్వల॒మ్తీం వై᳚రోచ॒నీం కర్᳚మఫ॒లేషు జుష్టాం᳚ .

దు॒ర్గాం॒ దే॒వీం శర॑ణమ॒హం ప్రప॑ద్యే సు॒తర॑సి తరసే॒ నమః .

సు॒తర॑సి తరసే॒ నమః॑ .. 12

దుర్గా᳚ దుర్॒గేషు॑ స్థానే॒షు శం॒ నో దే᳚వీర॒భి॑ష్టయే .

య ఇ॒మం దు॒ర్గాస్త॑వం పు॒ణ్యం రా॒త్రౌరా᳚త్రౌ స॒దా ప॑ఠేత్ .. 13

రాత్రిః కుశి॑కసో॒భ॒రో॒ రాత్రి॒ర్వా భా᳚రద్వా॒జీ రాత్రి॒స్తవో᳚ గాయ॒త్రీ . 

రాతరీ᳚సూ॒క్తం జపే॑న్ని॒త్యం॒ త॒త్కాల॑ముపప॒ద్య॑తే .. 14

ఉలూ᳚కయాతుం శీశీ॒లూక॑యాతుం జ॒హి శ్వయా᳚తుము॒త కోక॑యాతుం .

సు॒ప॒ర్ణయా᳚తుముత గృ॑ధ్రయాతుం దృ॒షదే᳚వ ప్రమృ॑ణ॒ రక్ష॑ ఇంద్ర .. 15

పి॒శంగ॑భృషటి॒మంభృ॒ణం పి॒శాచి॑మింద్ర॒ సం మృ॑ణ .

సర్వం॒ రక్షో॒ నిబర్᳚హయ .. 16

హి॒మస్య॑ త్వా జ॒రాయు॑ణా శాలే॒ పరి᳚ వ్యయామసి .

(ఉత॒ హ్ర॒దో హి॑ నో ధియో॒గ్నిర్ద॑దాతు భేష॒జం) .. 17

శీశీ᳚తహ్ర॒దో హి॑ నో ధియో॒గ్నిర్ద॑దాతు భేష॒జం . 

అంతి॒కామ॒గ్నిమ॑జనయ॑ దూర్వా᳚దః॑ శీ॒శీలాగ॑మత్ .. 18

అ॒జాతపుత్రప॒క్షాయా᳚ హృ॒దయం॒ మమ॑ దూయతే .

విపు॑లం॒ వనం᳚ బ॒హ్వాకా᳚శం చర॑ జాతవేదః॒ కామా᳚య .. 19

మాం॒ చ॒ రక్ష॒ పుత్రాం᳚శ్చ శర॑ణమభూ॒త్ తవ॑ .

పి॒~ణ్గాక్ష॒ లోహి॒తగ్రీ᳚వ కృ॒ష్ణవ᳚ర్ణ న॒మోస్తు॑ తే ..20

అ॒స్మాన్ని॒బర్హ॑రస్యేనాం॒ సా॒గర॑స్యోర్మ॒యో య॑థా .

ఇంద్రః॑ క్ష॒త్రం  ద॑దాతు॒ వరూ॑ణమ॒భి షిం᳚చతు .. 21

శ॒త్ర॒వో॒ నిధ॑నం యాం॒తు॒ జ॒య త్వం᳚ బ్రహ్మ॒తేజ॑సా .. 22

క॒పి॒ల॒జ॒టీం᳚ సర్వ॑భక్షం॒ చా॒గ్నిం ప్ర॑త్యక్ష॒ దైవ॑తం .. 23

వ॒రు॒ణం॒ చ॒ వ॒శా॒మ్యగ్రే᳚ మ॒మ పు॑త్రాంశ్చ॒ రక్ష॑తు 

(మ॒మ పు॑త్రాంశ్చ॒ రక్ష॒త్వోన్నమః॑) .. 24

సాగ్రం᳚ వ॒ర్షశ॒తం జీ᳚వ పి॒బ ఖా᳚ద చ॒ మోద॑ చ .. 25

దు॒:ఖి॒తాం॒శ్చ ద్వి॑జాంశ్చై॒వ ప్ర॒జాం చ॑ పశు॒ పాల॑య .. 26

యావ॑దా॒దిత్యస్త॑పతి॒ యావ॑ద్భ్రాజతి॒ చంద్ర॑మాః .

యా॒వ॒ద్వా॒యుః ప్లవా᳚యతి॒ తావ॑జ్జీవ॒ జయా᳚ జయ .. 27

యేన॑ కే॒న ప్ర॑కారే॒ణ కో॒ హి నా᳚మ ను॒ జీవ॑తి .

పరే᳚షా॒ముప॑కారార్థం య॒జ్జీవ॑తి స॒ జీవ॑తి .

ఏ॒తాం॒ వై॒శ్వానరీం᳚ స॒ర్వదే᳚వాన్న॒మోస్తు॑ తే .. 28

న చో॑ర॒భయం॒ న చ॑ సర్ప॒భయం॒ న చ॑ వ్యాఘ్ర॒భయం॒ న చ॑ మృత్యు॒భయం᳚ .

య॒స్యా॒ప॒మృ॒త్యుర్న చ మృ॒త్యుః సర్వం᳚ లభతే॒ సర్వం᳚ జయతే .. 29

ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ..

.. ఇతి పరిశిష్టం ..

రాత్రిసూక్తం స్వరరహితం

రాత్రీ వ్యఖ్యదాయతీ పురుత్రా దేవ్య1క్షభిః .

విశ్వా అధి శ్రియోఽధిత .. 10.127.01

ఓర్వప్రా అమర్త్యా నివతో దేవ్యు1ద్వతః .

జ్యోతిషా బాధతే తమః .. 10.127.02

నిరుస్వసారమస్కృతోషసం దేవ్యాయతీ .

అపేదు హాసతే తమః .. 10.127.03

సా నో అద్య యస్యా వయం ని తే యామన్నవిక్ష్మహి .

వృక్షే న వసతిం వయః .. 10.127.04

ని గ్రామాసో అవిక్షత ని పద్వంతో ని పక్షిణః .

ని శ్యేనాసశ్చిదర్థినః .. 10.127.05

యావయా వృక్యం1 వృకం యవయ స్తేనమూర్మ్యే .

అథా నః సుతరా భవ .. 10.127.06

ఉప మా పేపిశత్తమః కృష్ణం వ్యక్తమస్థిత .

ఉష ఋణేవ యాతయ .. 10.127.07

ఉప తే గా ఇవాకరం వృణీష్వ దుహితర్దివః .

రాత్రి స్తోమం న జిగ్యుషే .. 10.127.08

             .. పరిశిష్టం ..

ఆ రాత్రి పార్థివం రజః పితరః ప్రాయు ధామభిః .

దివః సతామ్సి బృహతీ వి తిష్ఠ స ఆ త్వేషం వర్తతే తమః .. 1

యే తే రాత్రి నృచక్షసో యుక్తాసో నవతిర్నవ .

అశీతిః సంత్వష్టా ఉతో తే సప్త సప్తతీః .. 2

రాత్రీం ప్రపత్యే జననీం సర్వభూతనివేశనీం .

భద్రాం భగవతీం కృష్ణాం విశ్వస్య జగతో నిశాం .. 3

సమ్వేశినీం సంయమినీం గ్రహనక్షత్రమాలినీం .

ప్రపన్నోఽహం శివాం రాత్రీం భద్రే పారమశీమహి  

(భద్రే పారమశీమహ్యోం నమః) .. 4 

స్తోష్యామి ప్రయతో దేవీం శరణ్యాం బహ్వృచప్రియాం .

సహస్రసంహితాం దుర్గాం జాతవేదసే సునవామ సోమం .. 5 

శాంత్యర్థం తద్ ద్విజాతీనాఋషిభిః సోమపాశ్రితాః  .

ఋక్వేదే త్వం సంమూత్పనా రాత్రీయతో ని దహాతి వేదః .. 6 

యే త్వాం దేవి ప్ర పత్యంతి బ్రాహ్మణా హవ్యవాహనీం .

అవిత్యా బహువిత్యా వా సనః పర్షదతి దుర్గాణి విశ్వా .. 7

యే అక్నివర్ణాం శుభాం సౌమ్యాం కీర్తయిష్యంతి యే ద్విజాః.

తామ్స్తారయతి దుర్గాణి నావేవ సింధుం దురితాత్యగ్నిః .. 8 

దుర్గేషు విషమే ఘోరే సంగ్రామే రిపుసంకటే  .

అగ్నిచోరనిపాతేషు దుష్ఠగ్రహనివారిణి 

దుష్టగ్రహనివారిణ్యోన్నమః .. 9

దుర్గేషు విష్మేషు త్వం సంగ్రామేషు వనేషు చ  . 

మోహయిత్వా 'ప్రపత్యమ్న్తే తేషాం మే అభయం కురు .

తేషాం మే అభయం కురువోన్నమః .. 10

కేశినీం సర్వభూతానాం పంచమీతి చ నామ చ .

సా మాం సమా నిశా దేవీ సర్వతః పరి రక్షతు .

సర్వతః పరి రక్షత్వోన్నమః .. 11

తామగ్నివర్ణాం తపసా జ్వలమ్తీం వైరోచనీం కర్మఫలేషు జుష్టాం .

దుర్గాం దేవీం శరణమహం ప్రపద్యే సుతరసి తరసే నమః .

సుతరసి తరసే నమః .. 12

దుర్గా దుర్గేషు స్థానేషు శం నో దేవీరభిష్టయే .

య ఇమం దుర్గాస్తవం పుణ్యం రాత్రౌరాత్రౌ సదా పఠేత్ .. 13

రాత్రిః కుశికసోభరో రాత్రిర్వా భారద్వాజీ రాత్రిస్తవో గాయత్రీ . 

రాతరీసూక్తం జపేన్నిత్యం తత్కాలముపపద్యతే .. 14

ఉలూకయాతుం శీశీలూకయాతుం జహి శ్వయాతుముత కోకయాతుం .

సుపర్ణయాతుముత గృధ్రయాతుం దృషదేవ ప్రమృణ రక్ష ఇంద్ర .. 15

పిశంగభృషటిమంభృణం పిశాచిమింద్ర సం మృణ .

సర్వం రక్షో నిబర్హయ .. 16

హిమస్య త్వా జరాయుణా శాలే పరి వ్యయామసి .

(ఉత హ్రదో హి నో ధియోగ్నిర్దదాతు భేషజం) .. 17

శీశీతహ్రదో హి నో ధియోగ్నిర్దదాతు భేషజం . 

అంతికామగ్నిమజనయ దూర్వాదః శీశీలాగమత్ .. 18

అజాతపుత్రపక్షాయా హృదయం మమ దూయతే .

విపులం వనం బహ్వాకాశం చర జాతవేదః కామాయ .. 19

మాం చ రక్ష పుత్రాంశ్చ శరణమభూత్ తవ .

పింగాక్ష లోహితగ్రీవ కృష్ణవర్ణ నమోఽస్తు తే ..20

అస్మాన్నిబర్హరస్యేనాం సాగరస్యోర్మయో యథా .

ఇంద్రః క్షత్రం  దదాతు వరూణమభి షించతు .. 21

శత్రవో నిధనం యాంతు జయ త్వం బ్రహ్మతేజసా .. 22

కపిలజటీం సర్వభక్షం చాగ్నిం ప్రత్యక్ష దైవతం .. 23

వరుణం చ వశామ్యగ్రే మమ పుత్రాంశ్చ రక్షతు 

(మమ పుత్రాంశ్చ రక్షత్వోన్నమః) .. 24

సాగ్రం వర్షశతం జీవ పిబ ఖాద చ మోద చ .. 25

దు:ఖితాంశ్చ ద్విజాంశ్చైవ ప్రజాం చ పశు పాలయ .. 26

యావదాదిత్యస్తపతి యావద్భ్రాజతి చంద్రమాః .

యావద్వాయుః ప్లవాయతి తావజ్జీవ జయా జయ .. 27

యేన కేన ప్రకారేణ కో హి నామ ను జీవతి .

పరేషాముపకారార్థం యజ్జీవతి స జీవతి .

ఏతాం వైశ్వానరీం సర్వదేవాన్నమోఽస్తు తే .. 28

న చోరభయం న చ సర్పభయం న చ వ్యాఘ్రభయం న చ మృత్యుభయం .

యస్యాపమృత్యుర్న చ మృత్యుః సర్వం లభతే సర్వం జయతే .. 29

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ..

.. ఇతి పరిశిష్టం ..

ఇతి రాత్రిసూక్తం .