పురుషసూక్త

అథ పురుషసూక్తం ..

ఓం తచ్ఛం॒ యోరావృ॑ణీమహే . గా॒తుం య॒జ్ఞాయ॑ . గా॒తుం య॒జ్ఞప॑తయే . దైవీ᳚ స్వ॒స్తిర॑స్తు నః .

స్వ॒స్తిర్మాను॑షేభ్యః . ఊ॒ర్ధ్వం జి॑గాతు భేష॒జం . శన్నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ . శం చతు॑ష్పదే .

ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ .

హరిః ఓం .

ఓం స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః . స॒హ॒స్రా॒క్షః స॒హస్ర॑పాత్ .

స భూమిం॑ వి॒శ్వతో॑ వృ॒త్వా . అత్య॑తిష్ఠద్దశాంగు॒లం . 1

పురు॑ష ఏ॒వేదꣳ సర్వం᳚ . యద్భూ॒తం యచ్చ॒ భవ్యం᳚.

ఉ॒తామృ॑త॒త్వస్యేశా॑నః . యదన్నే॑నాతి॒రోహ॑తి . 2

ఏ॒తావా॑నస్య మహి॒మా . అతో॒ జ్యాయాꣳ॑శ్చ॒ పూరు॑షః .

పాదో᳚ఽస్య॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ . త్రి॒పాద॑స్యా॒మృతం॑ ది॒వి . 3

త్రి॒పాదూ॒ర్ధ్వ ఉదై॒త్పురు॑షః . పాదో᳚ఽస్యే॒హాఽఽభ॑వా॒త్పునః॑ .

తతో॒ విశ్వ॒ఙ్వ్య॑క్రామత్ . సా॒శ॒నా॒న॒శ॒నే అ॒భి . 4

తస్మా᳚ద్వి॒రాడ॑జాయత . వి॒రాజో॒ అధి॒ పూరు॑షః .

స జా॒తో అత్య॑రిచ్యత . ప॒శ్చాద్భూమి॒మథో॑ పు॒రః . 5

యత్పురు॑షేణ హ॒విషా᳚ . దే॒వా య॒జ్ఞమత॑న్వత .

వ॒సం॒తో అ॑స్యాసీ॒దాజ్యం᳚ . గ్రీ॒ష్మ ఇ॒ధ్మః శ॒రద్ధ॒విః . 6

స॒ప్తాస్యా॑సన్పరి॒ధయః॑ . త్రిః స॒ప్త స॒మిధః॑ కృ॒తాః .

దే॒వా యద్య॒జ్ఞం త॑న్వా॒నాః . అబ॑ధ్న॒న్పు॑రుషం ప॒శుం . 7

తం య॒జ్ఞం బ॒ర్హిషి॒ ప్రౌక్షన్॑ . పురు॑షం జా॒తమ॑గ్ర॒తః .

తేన॑ దే॒వా అయ॑జంత . సా॒ధ్యా ఋష॑యశ్చ॒ యే . 8

తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుతః॑ . సంభృ॑తం పృషదా॒జ్యం .

ప॒శూꣳస్తాꣳశ్చ॑క్రే వాయ॒వ్యాన్॑ . ఆ॒ర॒ణ్యాన్గ్రా॒మ్యాశ్చ॒ యే . 9

తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుతః॑ . ఋచః॒ సామా॑ని జజ్ఞిరే .

ఛందాꣳ॑సి జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ . యజు॒స్తస్మా॑దజాయత . 10

తస్మా॒దశ్వా॑ అజాయంత . యే కే చో॑భ॒యాద॑తః .

గావో॑ హ జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ . తస్మా᳚జ్జా॒తా అ॑జా॒వయః॑ . 11

యత్పురు॑షం॒ వ్య॑దధుః . క॒తి॒ధా వ్య॑కల్పయన్ .

ముఖం॒ కిమ॑స్య॒ కౌ బా॒హూ . కావూ॒రూ పాదా॑వుచ్యేతే . 12

బ్రా॒హ్మ॒ణో᳚ఽస్య॒ ముఖ॑మాసీత్ . బా॒హూ రా॑జ॒న్యః॑ కృ॒తః .

ఊ॒రూ తద॑స్య॒ యద్వైశ్యః॑ . ప॒ద్భ్యాꣳ శూ॒ద్రో అ॑జాయత . 13

చం॒ద్రమా॒ మన॑సో జా॒తః . చక్షోః॒ సూర్యో॑ అజాయత .

ముఖా॒దింద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ .  ప్రా॒ణాద్వా॒యుర॑జాయత . 14

నాభ్యా॑ ఆసీదం॒తరి॑క్షం . శీ॒ర్ష్ణో ద్యౌః సమ॑వర్తత .

ప॒ద్భ్యాం భూమి॒ర్దిశః॒ శ్రోత్రా᳚త్ . తథా॑ లో॒కాꣳ అ॑కల్పయన్ . 15

వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంతం᳚ . ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑సస్తు॒ పా॒రే .

సర్వా॑ణి రూ॒పాణి॑ వి॒చిత్య॒ ధీరః॑ . నామా॑ని కృ॒త్వాఽభి॒వద॒న్ యదాస్తే᳚ . 16

ధా॒తా పు॒రస్తా॒ద్యము॑దాజ॒హార॑ . శ॒క్రః ప్రవి॒ద్వాన్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః .

తమే॒వం వి॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి . నాన్యః పంథా॒ అయ॑నాయ విద్యతే . 17

య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞమ॑యజంత దే॒వాః . తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్ .

తే హ॒ నాకం॑ మహి॒మానః॑ సచంతే . యత్ర॒ పూర్వే॑ సా॒ధ్యాః సంతి॑ దే॒వాః . 18

.. ఓం నమో నారా॑యణా॒య ..

.. ఉత్తరనారాయణం ..

అ॒ద్భ్యః సంభూ॑తః పృథి॒వ్యై రసా᳚చ్చ . వి॒శ్వక॑ర్మణః॒ సమ॑వర్త॒తాధి॑ .

తస్య॒ త్వష్టా॑ వి॒దధ॑ద్రూ॒పమే॑తి . తత్పురు॑షస్య॒ విశ్వ॒మాజా॑న॒మగ్రే᳚ . 1

వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంతం᳚ . ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑సః॒ పర॑స్తాత్ .

తమే॒వం వి॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి . నాన్యః పంథా॑ విద్య॒తేయ॑ఽనాయ . 2

ప్ర॒జాప॑తిశ్చరతి॒ గర్భే॑ అం॒తః . అ॒జాయ॑మానో బహు॒ధా విజా॑యతే .

తస్య॒ ధీరాః॒ పరి॑జానంతి॒ యోనిం᳚ . మరీ॑చీనాం ప॒దమి॑చ్ఛంతి

వే॒ధసః॑ . 3

యో దే॒వేభ్య॒ ఆత॑పతి . యో దే॒వానాం᳚ పు॒రోహి॑తః .

పూర్వో॒ యో దే॒వేభ్యో॑ జా॒తః . నమో॑ రు॒చాయ॒ బ్రాహ్మ॑యే . 4

రుచం॑ బ్రా॒హ్మం జ॒నయం॑తః . దే॒వా అగ్రే॒ తద॑బ్రువన్ .

యస్త్వై॒వం బ్రా᳚హ్మ॒ణో వి॒ద్యాత్ . తస్య॑ దే॒వా అస॒న్ వశే᳚ . 5

హ్రీశ్చ॑ తే ల॒క్ష్మీశ్చ॒ పత్న్యౌ᳚ . అ॒హో॒రా॒త్రే పా॒ర్శ్వే .

నక్ష॑త్రాణి రూ॒పం . అ॒శ్వినౌ॒ వ్యాత్తం᳚ .  ఇ॒ష్టం మ॑నిషాణ .

అ॒ముం మ॑నిషాణ .  సర్వం॑  మనిషాణ . 6

ఓం తచ్ఛం॒ యోరావృ॑ణీమహే . గా॒తుం య॒జ్ఞాయ॑ . గా॒తుం యజ్ఞప॑తయే . దైవీ᳚స్స్వ॒స్తిర॑స్తు నః .

స్వ॒స్తిర్మాను॑షేభ్యః . ఊ॒ర్ధ్వం జి॑గాతు భేష॒జం . శన్నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ . శం చతు॑ష్పదే .

ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ .