విశ్వకర్మసూక్తం

ఋగ్వేద కే దశం మండల కే సూక్త 81 వ 82 దోనోం సూక్త విశ్వకర్మా

సూక్త హైం . ఇనమేం ప్రత్యేక మేం సాత-సాత మంత్ర హైం . ఇన సబ మత్రోం

కే ఋషి ఔర దేవతా భువనపుత్ర విశ్వకర్మా హీ హైం . యే హీ చౌదహ

మత్రం యజుర్వేద అధ్యాయ కే 17వేం మేం మత్రం 17 సే 32 తక ఆతే హైం,

జిసమేం సే కేవల దో మంత్ర 24వాం ఔర 32వాం అధిక మహత్వపుర్ణ హైం .

ప్రత్యేక మాంగలిక పర్వ పర యజ్ఞ మేం గృహ ప్రవేశ కరతే సమయ, కిసీ

భీ నవీన కార్య కే శుభారంభ పర, వివాహ ఆది సస్కాంరో కే సమయ

ఇనకా పాఠ అవశ్య కరనా చాహిఏ .

ఋగ్వేద దశమ మండల సూక్త 81 . 10.81

సస్వర

య ఇ॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ జుహ్వ॒దృషి॒ర్హోతా॒ న్యసీ॑దత్పి॒తా నః॑ .

స ఆ॒శిషా॒ ద్రవి॑ణమి॒చ్ఛమా॑నః ప్రథమ॒చ్ఛదవ॑రా॒ఀ ఆ వి॑వేశ .. 1..

కిం స్వి॑దాసీదధి॒ష్ఠాన॑మా॒రంభ॑ణం కత॒మత్స్వి॑త్క॒థాసీ॑త్ .

యతో॒ భూమిం॑ జ॒నయ॑న్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వి ద్యామౌర్ణో॑న్మహి॒నా వి॒శ్వచ॑క్షాః .. 2..

వి॒శ్వత॑శ్చక్షురు॒త వి॒శ్వతో॑ముఖో వి॒శ్వతో॑బాహురు॒త వి॒శ్వత॑స్పాత్ .

సం బా॒హుభ్యాం॒ ధమ॑తి॒ సం పత॑త్రై॒ర్ద్యావా॒భూమీ॑ జ॒నయం॑దే॒వ ఏకః॑ .. 3..

కిం స్వి॒ద్వనం॒ క ఉ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑స॒ యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః .

మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒ తద్యద॒ధ్యతి॑ష్ఠ॒ద్భువ॑నాని ధా॒రయ॑న్ .. 4..

యా తే॒ ధామా॑ని పర॒మాణి॒ యావ॒మా యా మ॑ధ్య॒మా వి॑శ్వకర్మన్ను॒తేమా .

శిక్షా॒ సఖి॑భ్యో హ॒విషి॑ స్వధావః స్వ॒యం య॑జస్వ త॒న్వం॑ వృధా॒నః .. 5..

విశ్వ॑కర్మన్హ॒విషా॑ వావృధా॒నః స్వ॒యం య॑జస్వ పృథి॒వీము॒త ద్యాం .

ముహ్యం॑త్వ॒న్యే అ॒భితో॒ జనా॑స ఇ॒హాస్మాకం॑ మ॒ఘవా॑ సూ॒రిర॑స్తు .. 6..

వా॒చస్పతిం॑ వి॒శ్వక॑ర్మాణమూ॒తయే॑ మనో॒జువం॒ వాజే॑ అ॒ద్యా హు॑వేమ .

స నో॒ విశ్వా॑ని॒ హవ॑నాని జోషద్వి॒శ్వశం॑భూ॒రవ॑సే సా॒ధుక॑ర్మా .. 7..

ఋగ్వేద దశమ మండల సూక్త 82 . 10.82

చక్షు॑షః పి॒తా మన॑సా॒ హి ధీరో॑ ఘృ॒తమే॑నే అజన॒న్నన్న॑మానే .

య॒దేదంతా॒ అద॑దృహంత॒ పూర్వ॒ ఆదిద్ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑ప్రథేతాం .. 1..

వి॒శ్వక॑ర్మా॒ విమ॑నా॒ ఆద్విహా॑యా ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత సం॒దృక్ .

తేషా॑మి॒ష్టాని॒ సమి॒షా మ॑దంతి॒ యత్రా॑ సప్తఋ॒షీన్ప॒ర ఏక॑మా॒హుః .. 2..

యో నః॑ పి॒తా జ॑ని॒తా యో వి॑ధా॒తా ధామా॑ని॒ వేద॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా॑ .

యో దే॒వానాం॑ నామ॒ధా ఏక॑ ఏ॒వ తం సం॑ప్ర॒శ్నం భువ॑నా యంత్య॒న్యా .. 3..

త ఆయ॑జంత॒ ద్రవి॑ణం॒ సమ॑స్మా॒ ఋష॑యః॒ పూర్వే॑ జరి॒తారో॒ న భూ॒నా .

అ॒సూర్తే॒ సూర్తే॒ రజ॑సి నిష॒త్తే యే భూ॒తాని॑ స॒మకృ॑ణ్వన్ని॒మాని॑ .. 4..

ప॒రో ది॒వా ప॒ర ఏ॒నా పృ॑థి॒వ్యా ప॒రో దే॒వేభి॒రసు॑రై॒ర్యదస్తి॑ .

కం స్వి॒ద్గర్భం॑ ప్రథ॒మం ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వాః స॒మప॑శ్యంత॒ విశ్వే॑ .. 5..

తమిద్గర్భం॑ ప్రథ॒మం ద॑ధ్ర॒ ఆపో॒ యత్ర॑ దే॒వాః స॒మగ॑చ్ఛంత॒ విశ్వే॑ .

అ॒జస్య॒ నాభా॒వధ్యేక॒మర్పి॑తం॒ యస్మి॒న్విశ్వా॑ని॒ భువ॑నాని త॒స్థుః .. 6..

న తం వి॑దాథ॒ య ఇ॒మా జ॒జానా॒న్యద్యు॒ష్మాక॒మంత॑రం బభూవ .

నీ॒హా॒రేణ॒ ప్రావృ॑తా॒ జల్ప్యా॑ చాసు॒తృప॑ ఉక్థ॒శాస॑శ్చరంతి .. 7..

ఋగ్వేద దశమ మండల సూక్త 81 . 10.81

స్వరవిరహిత -

య ఇమా విశ్వా భువనాని జుహ్వదృషిర్హోతా న్యసీదత్పితా నః .

స ఆశిషా ద్రవిణమిచ్ఛమానః ప్రథమచ్ఛదవరాఀ ఆ వివేశ .. 1..

కిం స్విదాసీదధిష్ఠానమారంభణం కతమత్స్విత్కథాసీత్ .

యతో భూమిం జనయన్విశ్వకర్మా వి ద్యామౌర్ణోన్మహినా విశ్వచక్షాః .. 2..

విశ్వతశ్చక్షురుత విశ్వతోముఖో విశ్వతోబాహురుత విశ్వతస్పాత్ .

సం బాహుభ్యాం ధమతి సం పతత్రైర్ద్యావాభూమీ జనయందేవ ఏకః .. 3..

కిం స్విద్వనం క ఉ స వృక్ష ఆస యతో ద్యావాపృథివీ నిష్టతక్షుః .

మనీషిణో మనసా పృచ్ఛతేదు తద్యదధ్యతిష్ఠద్భువనాని ధారయన్ .. 4..

యా తే ధామాని పరమాణి యావమా యా మధ్యమా విశ్వకర్మన్నుతేమా .

శిక్షా సఖిభ్యో హవిషి స్వధావః స్వయం యజస్వ తన్వం వృధానః .. 5..

విశ్వకర్మన్హవిషా వావృధానః స్వయం యజస్వ పృథివీముత ద్యాం .

ముహ్యంత్వన్యే అభితో జనాస ఇహాస్మాకం మఘవా సూరిరస్తు .. 6..

వాచస్పతిం విశ్వకర్మాణమూతయే మనోజువం వాజే అద్యా హువేమ .

స నో విశ్వాని హవనాని జోషద్విశ్వశంభూరవసే సాధుకర్మా .. 7..

ఋగ్వేద దశమ మండల సూక్త 82 . 10.82

చక్షుషః పితా మనసా హి ధీరో ఘృతమేనే అజనన్నన్నమానే .

యదేదంతా అదదృహంత పూర్వ ఆదిద్ద్యావాపృథివీ అప్రథేతాం .. 1..

విశ్వకర్మా విమనా ఆద్విహాయా ధాతా విధాతా పరమోత సందృక్ .

తేషామిష్టాని సమిషా మదంతి యత్రా సప్తఋషీన్పర ఏకమాహుః .. 2..

యో నః పితా జనితా యో విధాతా ధామాని వేద భువనాని విశ్వా .

యో దేవానాం నామధా ఏక ఏవ తం సంప్రశ్నం భువనా యంత్యన్యా .. 3..

త ఆయజంత ద్రవిణం సమస్మా ఋషయః పూర్వే జరితారో న భూనా .

అసూర్తే సూర్తే రజసి నిషత్తే యే భూతాని సమకృణ్వన్నిమాని .. 4..

పరో దివా పర ఏనా పృథివ్యా పరో దేవేభిరసురైర్యదస్తి .

కం స్విద్గర్భం ప్రథమం దధ్ర ఆపో యత్ర దేవాః సమపశ్యంత విశ్వే .. 5..

తమిద్గర్భం ప్రథమం దధ్ర ఆపో యత్ర దేవాః సమగచ్ఛంత విశ్వే .

అజస్య నాభావధ్యేకమర్పితం యస్మిన్విశ్వాని భువనాని తస్థుః .. 6..

న తం విదాథ య ఇమా జజానాన్యద్యుష్మాకమంతరం బభూవ .

నీహారేణ ప్రావృతా జల్ప్యా చాసుతృప ఉక్థశాసశ్చరంతి .. 7..

యజుర్వేద కే 17వేం అధ్యాయ మేం ఉసకా 24వాం మహత్వపూర్ణ మంత్ర

విశ్వకర్మన్ హవిషా వర్ధనేన త్రాతారమింద్రమకృణోరవధ్యం .

తస్మై విశః సమనమంత దైవీరయముగ్రో విహవ్యో యథాసత్ .. 24..

హే విశ్వ కే రచయితా పరమేశ్వర ! హవి ద్వారా వృద్ధి కో

ప్రాప్త హోనే వాలే ఆపనే ఇంద్రదేవ కో విశ్వ కా రక్షక ఔర

అపరాజేయ బనాయా హై . పూర్వకాల కే ఋషియోం కే తుల్య హమ భీ

ఉన ఇంద్రదేవ కో ఝుకకర నమన కరతే హైం . యే పరాక్రమీ

ఇంద్రదేవ ఆపకీ శక్తి సే హీ సబ ప్రకార సమర్థ హుఏ హైం .

హమ ఉనకా ఆవాహన కరతే హైం .. 24..

యజుర్వేద కే 17వేం అధ్యాయ కా 32వాం మహత్వపుర్ణ మంత్ర

విశ్వకర్మా హ్యాజనిష్ట దేవ.ఆదిద్గంధర్వోఽభవద్ ద్వితీయః .

తృతీయః పితా జానితౌషధీనామపాం గర్భం వ్యదధాత్పురుత్రా .. 32..

సృష్టి క్రమ మేం సర్వప్రథమ బ్రహ్మాండ కే సంచాలక

దేవగణ ఆవిర్భూత హుఏ, ఇసకే పశ్చాత్ పృథ్వీ కో ధారణ

కరనే వాలే (అగ్ని-సూర్య) దేవ ప్రకట హుఏ .  తృతీయ క్రమ

మేం ఓషధియోం కే ఉత్పాదక ఔర పాలక ప్రాణ- పర్జన్య ఉత్పన్న

హుఏ . వహ (విశ్వసృజేతా) సభీ జల కే గర్భ కో వివిధ

రూపోం మేం ధారణ కరతా హై .. 32..