నృసింహరూపిణే చిదాత్మనే సుఖస్వరూపిణే .
పదైః త్రిభిః తదాదిభిః నిరూపితాయ వై నమః .. 1..
సాంకృతిః మునివర్యో అసౌ భూతయే యోగలిప్సయా .
భువం సర్వాం పరిభ్రాన్యన్నైమిషారణ్యమాప్తవాన్ .. 2..
సుగంధినానాకుసుమైః స్వాదుసత్ఫలసంయుతైః .
శాఖిభిః సహితం పుణ్యం జలకాసారమండితం .. 3..
సః మునిః విచరస్తత్ర దదర్శామ్రతరోః అధః .
వేదికాయాం సమాసీనం దత్తాత్రేయం మహామునిం .. 4..
బద్ధపద్మాసనాసీనం నాసాగ్రార్పితయా దృశా .
ఊరుమధ్యగతోత్తానపాణియుగ్మేన శోభితం .. 5..
తతః ప్రణమ్యాఖిలం దత్తాత్రేయం మహామునిం .
తత్ శిష్యైః సహ తత్రైవ సమ్ముఖశ్చోపవిష్టవాన్ .. 6..
తదైవ సః మునిః యోగాత్ విరమ్య స్వపురః స్థితం .
ఉవాచ సాంకృతిం ప్రితిపూర్వకం స్వాగతం వచః .. 7..
సాంకృతే కథయ త్వం మాం కిముద్దిశ్యేహాగతః .
ఇతి పృష్టస్తు సః ప్రాహ యోగం జ్ఞాతుమిహాగతః .. 8..
యోగో హి బహుధా బ్రహ్మంతత్సర్వం కతయామి తే .
మంత్రయోగో లయశ్చైవ హఠయోగస్తథైవ చ .
రజయోగశ్చతుర్థః స్యాత్యోగానాముత్తమస్తు సః .. 9..
ఆరంభశ్చ ఘటశ్చైవ తథా పరిచయః స్మృతః .
నిష్పత్తిశ్చేత్యవస్థా చ చతుర్థీ పరికల్పితా .
ఏతేషాం విస్తరం వక్ష్యే యది త్వం శ్రోతుమిచ్ఛసి .. 10..
అంగేషు మాతృకా పూర్వం మంత్రం జపన్ సుధీః .
య కచనాభిసిద్ధయై స్యాత్ మంత్రయోగః స కథ్యతే .. 11..
మృదుః తస్యాధికారీ స్యాద్ద్వాదశాబ్దైః తు సాధనాత్ .
ప్రాయేణ లభతే జ్ఞానం సిద్ధిశ్చైవాణిమాదికాః .. 12..
అల్పబుద్ధిః ఇమం యోగం సేవతే సాధకాధమః .
మంత్రయోగో హ్యయం ప్రోక్తో యోగానామధమస్తు సః .. 13..
లయయోగశ్చిత్తలయః సంకేతైః తు ప్రజాయతే .
ఆదినాథేన సంకేతా అష్టకోటి ప్రకీర్త్తితాః .. 14..
సాంకృతిరువాచ --
భగవన్నాదినాథః సః కిం రూపః కః సః ఉచ్యతాం .
దత్తాత్రేయ ఉవాచ --
మహాదేవస్య నామాన్యాదినాథాదికాన్యపి .
శివేశ్వరశ్చ దేవోఽసౌ లీలయా వ్యచరత్ప్రభుః .. 15..
శ్రీకంఠపర్వతే గౌర్యా సహ ప్రమథనాయకాన్ .
హిమాక్షపర్వతే చైవకదలీవనగోచరే .. 16..
గిరికూటే చిత్రకూటే సుపాదపయుతే గిరౌ .
కృపయైకైకసంకేతం శంకరః ప్రాహ తత్ర తాన్ .. 17..
తాని సర్వాణి వక్తుం తు న హి శక్నోమి విస్తరాత్ .
కానిచిత్కథయిష్యామి సహజాభ్యాసవత్సుఖం .. 18..
తిష్ఠన్ గచ్ఛన్స్వపన్భుంజంధ్యాయన్శూన్యమహర్నిశం .
అయమేకో హి సంకేతః ఆదినాథేన భాషితః .. 19..
నాసాగ్రదృష్టిమాత్రేణ హ్యపరః పరికీర్తితః .
శిరస్పశ్చాచ్చ భాగస్య ధ్యానం మృత్యుం జయేత్ పరం .. 20..
భ్రూమధ్యదృష్టిమాత్రేణ పరః సంకేతః ఉచ్యతే .
లలాతే భ్రూతలే యశ్చోత్తమః సః ప్రకీత్తితః .. 21..
సవ్యదక్షిణపాదస్యాంగుష్టే లయముత్తమం .
ఉత్తానశవవత్భూమౌ శయనం చోక్తముతమం .. 22..
శిథిలో నిర్జనే దేశే కుర్యాచ్చేత్సిద్ధిమాప్నుయాత్ .
ఏవం చ బహు సంకేతాన్ కథయామాస శంకరః .. 23..
సంకేతైః బహుభిశ్చాన్యైః యస్య చిత్తలయో భవేత్ .
స ఏవ లయయోగః స్యాత్ కర్మయోగం తతః శృణుః .. 24..
యమశ్చ నియమశ్చైవాసనం చ తతః పరం .
ప్రాణాయామశ్చతుథః స్యాత్ ప్రత్యాహారస్తు పంచమః .
తతస్తు ధారణా ప్రోక్తా ధ్యానం సప్తమముచ్యతే .. 25..
సమాధిః అష్టమః ప్రోక్తః సర్వపుణ్యప్రదః .
ఏవమష్టాంగయోగం చ యాజ్ఞవల్క్యాదయో విదుః .. 26..
కపిలాద్యాస్తు శిష్యాశ్చ హఠం కుయుస్తతో యథా .
తద్యథా చ మహాముద్రా మహాబంధస్తథైవ చ .. 27..
తతః స్యాత్ఖేచరీముద్ర బంధో జాలంధరః తథా .
ఉడ్డియాణం మూలబంధో విపరీతకరణీ తథా .. 28..
వజ్రోలిః అమరోలిశ్చ సహజోలిస్త్రిధా మతా .
ఏతేషాం లక్షణం వక్ష్యే కర్త్తావ్యం చ విశేషతః .. 29..
యమాః యే దశః సంప్రోక్తాః ఋషిభిః తత్త్వదర్శిభిః .
లఘ్వాహారస్తు తేష్వేకో ముఖ్యో భవతి నాపరే .
అహింసా నియమేష్వేకా ముఖ్యా భవతి నాపరే .. 30..
చతురశీతిలక్షేష్వాసనేష్వుత్తమం శృణు .
ఆదినాథేన సంప్రోక్తం యదాసనమిహోచ్యతే .. 31..
ఉత్తానౌ చరణౌ కృత్వోరూసంస్థౌ ప్రయలతః .
ఉరూ మధ్యే తథోత్తానౌ పాణీ కృత్వా తతో దృశౌ .. 32..
నాసాగ్రే విన్యసేద్రాజద్దంతమూలం చ జిహ్వయా .
ఉత్తభ్య చిబుకం వక్షః సంస్థాప్య పవనం శనైః .. 33..
యథాశక్తి సమాకృష్య పూరయేదుదరం శనైః .
యథాశక్త్యేవ పశ్చాత్తు రేచయేత్పవనం శనైః .. 34..
ఇదం పద్మాసనం ప్రోక్తం సర్వవ్యాధివినాశనం .
దుర్లభం యేన కేనాపి ధిమతా లభ్యతే భువి .. 35..
సాంస్కృతే శృణు సత్త్వస్థో యోగాభ్యాసక్రమం యథా .
వక్ష్యమాణం ప్రయత్నేన యోగినాం సర్వలక్షణైః .. 36..
యువ అవస్థోఽపి వృద్ధో వా వ్యాధితో వా శనైః శనైః .
అభ్యాసాత్సిద్ధిమాప్నోతి యోగే సర్వోఽప్యతంద్రితః .. 37..
బ్రాహ్మణః శ్రమణో వా బౌద్ధో వాప్యార్హతోఽథవా .
కాపాలికో వా చార్వాకః శ్రద్ధయా సహితః సుధీః .
యోగాభ్యాసోఽతో నిత్యం సర్వసిద్ధిమవాప్నుయాత్ .. 38..
క్రియాయుక్తస్య సిద్ధిః స్యాదక్రియస్య కథం భవేత్ .
న శాస్త్రపాఠమాత్రేణ కాచిత్సిద్ధిః ప్రజాయతే .. 39..
ముండితో దండధారీ వా కాషాయవసనోఽపి వా .
నారాయణవదో వాపి జటిలో మస్మలేపనః .. 40..
నమః శివాయవాచీ వా బాహ్యార్చా పూజకోఽపి వా .
ద్వాదశస్థానపూజో వా బహ్యవత్సలభాషితం .
క్రియాహీనోఽథవా కూరః కథం సిద్ధిమవాప్నుయాత్ .. 41..
న వేషధారణం సిద్ధేః కారణం న చ తత్తథా .
కృపైవ కారణం సిద్ధేః సత్యమేవ తు సాంకృతే .. 42..
శిశ్నోదరార్థం యోగస్య కథయా వేషధారిణః .
అనుష్ఠానవిహీనాః తు వఙ్చయంతి జనాన్ కిల .. 43..
ఉచ్చావచైః విప్రలంభైః యతంతే కుశలాః నరాః .
యోగినో వయమిత్యేవం మూఢాః భోగపరాయణాః .. 44..
శనైర్తథావిధాన్ జ్ఞాత్వా యోగాభ్యాసవివర్జితాం .
కృతార్థాన్వచనైరేవ వర్జయేద్వేషధారిణః .. 45..
ఏతే తు విఘ్నభూత్తాస్తే యోగాభ్యాసస్య సర్వదా .
వర్జయేత్తాన్ ప్రయత్నేనేదృశీ సిద్ధ్దా క్రియా .. 46..
ప్రథమాభ్యాసకాలే తు ప్రవేశస్తు మహామునే .
ఆలస్యం ప్రథమే విఘ్నః ద్వితీయస్తు ప్రకత్థనం .
పూర్వోక్తధూర్త్తగోష్ఠీ చ తృతీయో మంత్రసాధనం .. 47..
చతుర్థో ధాతువాదః స్యాత్పఙ్చమః ఖాద్యవాదకం .
ఏవం చ బహవో దృష్టాః మృగతృష్ణాః సమాః మునేః .. 48..
స్థిరాసనస్య జాయంతే తాం తు జ్ఞాత్వా సుధీః త్యజేత్ .
ప్రాణాయామం తతస్కుర్యాత్పద్మాసనగతః స్వయం .. 49..
సుశోభనం మఠం కుర్యాత్సూక్ష్మద్వారం తు నిర్ఘుణం .
సుష్ఠు లిప్తం గోమయేన సుధయా వా ప్రయత్నతః .. 50..
మత్కుణైః మశకైః భూతైః వర్జితం చ ప్రయత్నతః .
దినే దినే సుసమ్మృష్టం సమ్మార్జన్యా హ్యతంద్రితః .
వాసితం చ సుగంధేన ధూపితం గుగ్గులాదిభిః .. 51..
మలమూత్రాదిభిః వర్గైఋఅష్టాదశభిరేవ చ .
వర్జితం ద్వారసంపన్నం ... .. 52..
... వస్త్రం వాజినమేవ వా .
నాన్యత్రస్తరణాసీనః పరసంసర్గవర్జితః .. 53..
తస్మిన్ స తు సమాస్తీర్యాసనం విస్తృతాంశకం .
తత్రోపవిశ్య మేధావీ పద్మాసనమన్వితః .. 54..
సమకాయఃప్రాంజలిశ్చ ప్రణమ్య స్వేష్టదేవతాం .
తతో దక్షిణహస్తస్యాంగుష్ఠేనైవ పింగలాం .. 55..
నిరుధ్య పూరయేద్వాయుమిడ్యా చ శనైః శనైః .
యథాశక్తినిరోధేన తతస్కుర్యాత్తు కుంభకం .. 56..
తతస్త్యజేత్పింగలయా శనైః పవనవేగతః .
పునః పింగలయాపూర్య పూరయేదుదరం శనైః .
యథా త్యజేత్తథా తేన పూరయేదనిరోధతః .. 57..
ఏవం ప్రాతః సమాసీనస్కుర్యాద్వింశతికుంభకాన్ .
కుంభకః సహితో నామ సర్వగ్రహవివర్జితః .. 58..
ఏవం మధ్యాహ్నసమయే కుర్యాత్ వింశతికుంభకాన్ .
ఏవం సాయం ప్రకుర్వీత పునః వింశతికుంభకాన్ .
ఏవమేవార్ధరాత్రే అపి కుర్యాత్ వింశతికుంభకాన్ .. 59..
కుర్వీత రేచపూరాభ్యాం సహితాన్ ప్రతివాసరం .
సహితో రేచపూరాభ్యాం తస్మాత్సహితకుంభకః .. 60..
కుర్యాదేవం చతుర్వారమనాలస్యో దినే దినే .
ఏవం మాసత్రయం కుర్యాన్నాడీశుద్ధిస్తతో భవేత్ .. 61..
యదా తు నాడీశుద్ధిః స్యాత్తదా చిహ్నాని బాహ్యతః .
జాయంతే యోగినో దేహే తాని వక్ష్యామ్యశేషతః .. 62..
శరీరలఘుతా దీప్తిః జఠరాగ్నివివర్ధనం .
కృశత్వం చ శరీరస్య తదా జాయేత్తు నిశ్వతం .. 63..
తదా వర్జ్యాని వక్ష్యామి యోగవిఘ్నకరాణి తు .
లవణం సర్షపం చామ్లముష్ణం రూక్షం చ తీక్ష్ణకం .. 64..
అతీవ భోజనం త్యాజ్యం స్త్రీసంగమనమేవ చ .
అగ్నిసేవా తు సంత్యాజ్యా ధూర్త్తగోష్టిశ్చ సంత్యజేత్ .. 65..
ఉపాయం చ ప్రవక్ష్యామి క్షిప్రం యోగస్య సిద్ధయే .
ఘృతం క్షీరం చ మిష్ఠాన్నం మితాహరశ్చ శస్యతే .. 66..
పూర్వోక్తకాలే కుర్వీత పవనాభ్యాసమేవ చ .
తతః పరం యథేష్టం తు శక్తిః స్యాద్వాయుధారణే .
యథేష్టం ధారణాద్వాయోః సిద్ధేత్కేవలకుంభకం .. 67..
కేవలే కుంభకే సిద్ధే రేచపూరకవర్జితే .
న తస్య దుర్లభం కించిత్త్రిషు లోకేషు విద్యతే .. 68..
ప్రస్వేదో జాయతే పూర్వం మర్దనం తేన కారయేత్ .
తతోఽప్తిధారణాద్వాయోః క్రమేణైవ శనైః శనైః .. 69..
కంపో భవతి దేహస్యాసనస్థస్య దేహినః .
తతోఽధిరతరాభ్యాసాద్దర్దురీ జాయతే ధ్రువం .. 70..
యథా తు దర్దురో గచ్ఛేదుత్ప్లుత్యోత్ప్లుత్య భూతలే .
పద్మాసనస్థితో యోగీ తథా గచ్ఛతి భూతలే .. 71..
తతోఽధికతరాభ్యాసాద్భూమిత్యగశ్చ జాయతే .
పద్మాసనస్థ ఏవాసౌ భూమిముత్సృజ్య వర్త్తతే .. 72..
నిరాధారోఽపి చిత్రం హి తదా సామర్థ్యముద్భవేత్ .
స్వల్పం వా బహు వా భుక్త్వా యోగీ న వ్యథతే తదా .. 73..
అల్పమూత్రపురీషశ్చ స్వల్పనిద్రశ్చ జాయతే .
క్రిమయో దూషికా లాలా స్వేదో దుర్గంధితా తనోః .
ఏతాని సర్వదా తస్య న జాయంతే తతః పరం .. 74..
తతోఽధికతరాభాసాద్బలముత్పద్యతే భృశం .
యేన భూచరసిద్ధిః స్యాద్భూచరాణాం జయే క్షమః .. 75..
వ్యాఘ్రో లులాయో వన్యో వా గవయో గజ ఏవ వా .
సింహో వా యోగినా తేన మ్రియంతే హస్తతాడనాత్ .
కందర్పస్య యథారూపం తథా తస్యాపి యోగినః .. 76..
తస్మిన్ కాలే మహావిఘ్నో యోగినః స్యాత్ప్రమాదతః .
తద్రూపవశగాః నార్యః కంక్షంతే తస్య సంగమం .. 77..
యది సంగం కరోత్యేష బిందుస్తస్య వినశ్యతి .
ఆయుః క్షయో బిందునాశాదసామర్థ్యం చ జాయతే .. 78..
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన బిందురాక్ష్యో హి యోగినా .
తతో రహస్యుపావిష్టః ప్రణవం ప్లుతమాత్రయా .. 79..
జపేత్పూర్వాః జితానాం చ పాపానాం చ నాశహేతవే .
సర్వవిఘ్నహరశ్చాయం ప్రణవః సర్వదోషహా .. 80..
ఏవమభ్యాసయోగేన సిద్ధిః ఆరంభసంభవా .
తతో భవేద్ఘటావస్థా పవనాభ్యాసినః సదా .. 81..
ప్రాణాపానౌ మనోవయూ జీవత్మపరమాత్మనౌ .
అన్యోన్యస్యావిరోధేనైకతాం ఘటతో కానిచిత్ .. 82..
తదా ఘటాద్వయావస్థా ప్రసిద్ధ యోగినాం స్మృతా .
తతశ్చిహ్నాని యాని స్యుః తాని వక్ష్యామి కానిచిత్ .. 83..
పూర్వం యః కథితోఽభ్యాసశ్చతుర్ధా తం పరిత్యజేత్ .
దివా వా యది వా రాత్రౌ యామమాత్రం సమభ్యసేత్ .. 84..
ఏకబారం ప్రతిదినం కుర్యాత్కేవలకుంభకం .
ప్రత్యాహారో హి ఏవం స్యాదేవం కర్తుః హి యోగినః .. 85..
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యో యత్ప్రత్యాహరతి స్ఫుటం .
యోగీ కుంభకమాస్థాయ ప్రత్యాహారః స ఉచ్యతే .. 86..
యద్యత్పశ్యతి చక్షుర్భ్యాం తత్తదాత్మని భావయేత్ .
యద్యజ్జిఘ్రతి నాసాభ్యాం తత్తదాత్మని భావయేత్ .. 87..
ఏవం జ్ఞానేంద్రియాణాం హి తత్సంఖ్యా సంధరయేత్ .
యామమాత్రం ప్రతిదినం యోగీ యత్నాదతంద్రితః .. 88..
తదా విచిత్రసామర్థ్యం యోగినాం జాయతే ధ్రువం .
దూరశ్రుతిః దూరదృష్టిః క్షణాద్దూరగమస్తథా .. 89..
వాక్సిద్ధిః కామచారిత్వమదృశ్యకరణం తథా .
మలమూత్రప్రలేపేన లోహాదీనాం సువర్ణతా .
ఖేచరత్వం తథాన్యత్తు సతతాభ్యాసయోగినః .. 90..
తదా బుద్ధిమతా భావ్య యోగినా యోగసిద్ధయే .
ఏతే విహతాః మహాసిద్ధేః న రమేత్తేషు బుద్ధిమాన్ .. 91..
న దర్శయేచ్చ కస్మైచిత్స్వసామర్థ్య హి సర్వదా .
కదాచిద్దశయేత్ప్రీత్యా భక్తియుక్తాయ వా పునః .. 92..
యథా మూర్ఖో యథా మూఢో యథా బధిర ఏవ వా .
తథా వర్తేత లోకేషు స్వసామర్థ్యస్య గుప్తయే .. 93..
నోచేచ్ఛిష్యాః హి బహవో భవంతి స్వ న సంశయః .
తత్కర్మకరణవ్యగ్రః స్వాభ్యాసే విస్మృతో భవేత్ .
అభ్యాసేన విహీనస్తు తతో లౌకికతాం వ్రజేత్ .. 94..
అవిస్మృత్య గురోః వక్యమభ్యసేత్తదహర్నిశం .
ఏవం భవేద్ఘటావస్థా సదాభ్యాసస్య యోగినః .. 95..
అనభ్యాసేన యోగస్య వృథా గోష్ఠ్యా న సిధ్యతి .
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన యోగమేవ సదాభ్యసేత్ .. 96..
తతః పరిచయావస్థా జయతే అభ్యాసయోగతః .
వాయుః సంప్రేరితో యత్నాదగ్నినా సహ కుండలీం .. 97..
బోధయిత్వా సుషుమ్నాయాం ప్రవిశేదవిరోధతః .
వాయునా సహ చిత్తం తు ప్రవిశేచ్చ మహాపథం .. 98..
మహాపథం శ్మశానం చ సుషుమ్నాపి వేత్యసౌ .
యస్య చిత్తం సపవనం సుషుమ్నాం ప్రవిశేదిహ .. 99..
భావ్యానర్థాన్ సః విజ్ఞాయ యోగి రహసి యత్నతః .
పంచధా ధారణ కుర్యాత్తత్తద్భూతభయాఫహం .. 100..
పృథివీ ధారణం వక్ష్యే పార్థివేభ్య్ప్ భయాపహం .
నాభేః అధః గుదస్యోధ్వం ఘటికాః పంచ ధారయేత్ .. 101..
వాయుం భవేత్ తతో పృథ్వీధారణం తద్భయాపహం .
పృథివీ సంభవః తస్య న మృత్యుః యోగినో భవేత్ .. 102..
నాభిస్థానే తతో వాయుం ధారయేత్ పంచ నాడికాః .
తతో జలాద్భయం నాస్తి జలమృత్యుః న యోగినః .. 103..
నాభ్యుర్ధ్వమండలే వాయుం ధారయేత్పంచ నాడికాః .
అగ్నేయధారణా సేయం న మృత్యుః తస్య వహ్నినా .. 104..
సదా విచిత్రసామర్థ్యం యోగినో జాయతే ధ్రువం .
న దహ్యతే శరీరం చ ప్రక్షిప్తో వహ్ని కుండకే .. 105..
నాభిభ్రువోః హి మధ్యే తు ప్రదేశత్రయసంయుతే .
ధారయేత్ పంచ ఘటికాః వాయుం సాఇషా హి వాయవీ .
ధారణాన్న తు వాయోస్తు యోగినో హి భయం భవేత్ .. 106..
భ్రూమధ్యాదుపరిష్టాత్తు ధారయేత్ పంచ నాడికాః .
వాయుం యోఽసౌ ప్రయత్నేన సేయమాకాశధారణా .. 107..
ఆకాశధారణాం కుర్వన్మృత్యుం జయతి తత్త్వతః .
యత్ర తత్ర స్థితో వాపిసుఖమత్యంతమశ్నుతే .. 108..
ఏవం చ ధారణాః పంచ కుర్యాద్యోగీ విచక్షణః .
తతో దృఢశరీరః స్యన్మృత్యుర్తస్య న విద్యతే .. 109..
ఇత్యేవం పంచభూతానాం ధారణాం యః సమభ్యసేత్ .
బ్రహ్మణః ప్రలయే వాపి మృత్యుః తస్య న విద్యతే .. 110..
సమభ్యసేత్తదా ధ్యానం ఘటికాః షష్టిమేవ చ .
వాయుం నిరుధ్య ధ్యాయేత్తు దేవతామిష్టదాయినీం .. 111..
సగుణధ్యానమేవం స్యాదణిమాదిగుణప్రదం .
నిర్గుణం ఖమివ ధ్యాత్వా మోక్షమార్గం ప్రపద్యతే .. 112..
నిర్గుణధ్యానసంపన్నః సమాధిం చ తతోఽభ్యసేత్ .
దినద్వాదశకేనైవ సమాధిం సమవాప్నుయాత్ .. 113..
వాయుం నిరుధ్య మేధవీ జీవన్ముక్తో భవేద్ధ్రువం .
సమాధిః సమతావస్థా జీవాత్మపరమాత్మనోః .. 114..
యది స్యాద్దేహముత్స్రష్టుమిచ్ఛా చేదుత్సృజేత్స్వయం .
పరబ్రహ్మణి లీయేత్త్యక్త్వా కర్మశుభాశుభం .. 115..
అథ చేన్నో సముత్స్రష్టుం స్వశరీరం యది ప్రిఅయం .
సర్వ లోకేషు విచరేదణిమాదిగుణాన్వితః .. 116..
కదాచిత్స్వేచ్ఛయా దేవో భూత్వా స్వర్గయపి సంచరేత్ .
మనుష్యో వాపి యక్షో వా స్వేచ్ఛయా హి క్షణాద్భవేత్ .. 117..
సింహో వ్యాఘ్రో గజో వా స్యాదిచ్ఛయా జంతుతాం వ్రజేత్ .
యథేష్టమేవ వర్త్తేత యోగీ విద్వాన్మహేశ్వరః .. 118..
కవిమార్గోఽయముక్తః తే సాంకృతే అష్టాంగయోగతః .
సిద్ధానాం కపిలాదీనాం మతం వక్ష్యే తతః పరం .. 119..
అభాసభేదతో భేదః ఫల తు సమమేవ హి .
మహాముద్రాం ప్రవక్ష్యామి భైరవేణోక్తమాదరాత్ .. 120..
పార్ష్ణివామస్య పాదస్య యోనిస్థానే నియోజయేత్ .
ప్రసార్య దక్షిణం పాదం హస్తాభ్యాం ధారయేద్దృఢం .. 121..
చిబుకం హృది విన్యస్య పూరయేత్ వాయునా పునః .
కుంభకేన యథాశక్త్యా ధారయిత్వా తు రేచయేత్ .
వామాంగేన సమభ్యస్య దక్షిణాంగేన చాభ్యసేత్ .. 122..
ప్రసారితస్తు యః పాదస్తమురూపరి విన్యసేత్ .
అయమేవ మహాబంధో ముద్రావచ్చాముమభ్యసేత్ .. 123..
మహాబంధస్థితో యోగీ స్ఫిచౌ సంతాడయేచ్ఛనైః .
అయమేవ మహాబంధః సిద్ధైః అభ్యస్యతే నరైః .. 124..
అంతః కపాలకుహరే జిహ్వాం వ్యావర్త్య బంధయేత్ .
భ్రూమధ్యే దృష్టిః అప్యేషా ముద్రా భవతి ఖేచరీ .. 125..
కంఠమాకుంచ్య హృదయే స్థాపయేద్దృఢమిచ్ఛయా .
జలంధరో బంధ ఏష అమృతద్రవపాలకః .. 126..
నాభిస్థోఽగ్నిః కపాలస్థసహస్రకమలచ్యుతం .
అమృతం సర్వదా తావదంతర్జ్వలతి దేహినాం .. 127..
యథా చాగ్నిస్తదమృతం న పిబేత్తు పిబేత్స్వయం .
యాతి పశ్చిమమార్గేణైవమభ్యాసతః సదా .
అమృతం కురుతే దేహం జలంధరమతోఽభ్యసేత్ .. 128..
ఉడ్యాణం తు సహజం గుణౌఘాత్కథితం సదా .
అభ్యసేదస్తతంద్రస్తు వృద్ధోఽపి తరుణో భవేత్ .. 129..
నాభేః ఊర్ధ్వమధశ్చాపి తానం కుర్యాత్ప్రయత్నతః .
షణ్మాసమభ్యసేన్మృత్యుం జయేదేవ న సంశయః .. 130..
మూలబంధం తు యో నిత్యమభ్యసేత్స చ యోగవిత్ .
గుదే పార్ష్ణిం తు సంపీడ్య వాయుమాకుంచయేద్బలాత్ .
వారం వారం యథా చోర్ధ్వం సమాయాతి సమీరణః .. 131..
ప్రాణాపానౌ నాదబిందూ మూలబంధేన చైకతాం .
గత్వా యోగస్య సంసిద్ధిం యచ్ఛతో నాత్ర సంశయః .. 132..
కరణం విపరితాఖ్యం సర్వవ్యాధివినాశనం .
నిత్యమభ్యాసయుక్తస్య జఠరాగ్నిః వివర్ద్ధతే .. 133..
ఆహారో బహులః తస్య సంపాద్యః సాంకృతే ధ్రువం .
అల్పాహారో యది భవేదగ్నిః దాహం కరోతి వై .
ఊర్ధ్వం భానురధశ్చంద్రస్తద్యథా శృణు సాంకృతే .. 134..
అధః శిరశ్చోర్ధ్వపాదః క్షణం స్యాత్ప్రథమే దినే .
క్షణాత్తు కించిదధికమభ్యసేన దినే దినే .. 135..
వలిశ్చ పలితశ్చైవ షణ్మాసోర్ధ్వం న దృశ్యతే .
యామమాత్రం తు యో నిత్యమభ్యసేత్స తు ఓగవిత్ .. 136..
వజ్రోలిం కథయిష్యామి గోపితం సర్వయోగిభిః .
అతీవైతద్రహస్యం తు న దేయం యస్య కస్యచిత్ .
స్వప్రాణైస్తు సమో యో స్యాత్తసమై చ కథయేద్ధ్రువం .. 137..
స్వేచ్ఛయా వర్త్తమానోఽపి యోగోక్తనియమైః వినా .
వజ్రోలిం యో విజానతి స యోగీ సిద్ధిభాజనః .. 138..
తత్ర వస్తు ద్వయం వక్ష్యే దుర్లభం యేన కేనచిత్ .
లభ్యతే యది తస్యైవ యోగసిద్ధికరం స్మృతం .. 139..
క్షీరమాంగిరసం చేతి ద్వయోరాద్యం తు లభతే .
ద్వితీయం దుర్లభం పుంసాం స్త్రీభ్యః సాధ్యముపాయతః .
యోగాభ్యాసరతా స్త్రీ చ పుంసా యత్నేన సాధయేత్ .. 140..
పుమాన్ స్త్రీ వా యదన్యోన్యం స్త్రీపుంస్త్వానపేక్షయా .
స్వప్రయోజనమాత్రైకసాధనాత్సిద్ధిమాప్నుయాత్ .. 141..
చలితో యది బిందుః తముర్ధ్వమాకృష్య రక్షయేత్ .
ఏవం చ రక్షితో బిందుః మృతుం జయతి తత్త్వతః .. 142..
మరణం బిందుపాతేన జీవనం బిందుధారణత్ .
బిందురక్షాప్రసాదేన సర్వం సిధ్యతి యోగినః .. 143..
అమరోలిస్తద్యథా స్యాత్సహజోలిస్తతో యథా .
తదభ్యాసక్రమః శస్యః సిద్ధానాం సంప్రదాయతః .. 144..
ఏతైః సైః వైస్తు కథితైరభ్యసేత్ కాలలాలతః .
తతో భవేద్రాజయోగో నాంతరా భవతి ధ్రువం .
న దిఙ్మాత్రేణ సిద్ధిః స్యాదభ్యసేనైవ జాయతే .. 145..
రాజయోగం వరం ప్రాణ్య సర్వసత్త్వవశంకరం .
సర్వం కుర్యాన్నవా కుర్యాద్యథారుచివిచోష్టితం .. 146..
యథాంతరా చ యోగేన నిష్పన్నా యోగినః క్రియా .
యథావస్థా హి నిష్పత్తిర్భుక్తిముక్తిఫలప్రదా .. 147..
సర్వం తే కథితం బ్రహ్మన్ సాంస్కృతే యోగమాచర .
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా సాంస్కృతిః యోగమాప్తవాన్ .
సర్వాసిద్ధీరవాప్యాసౌ దత్తాత్రేయప్రసాదతః .. 148..
య ఇదం పఠతే నిత్యం సాధుభ్యః శ్రావయేదపి .
తస్య యోగః క్రమేణైవ సిధ్యత్యేవ న సంశయః .. 149..
యోగినోఽభ్యాసయుక్తాః యే హ్యరణ్యేషు గృహేషు వా .
బహుకాలం రమంతే స్మ బహుకాలవివర్జితాః .. 150..
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన యోగమేవ సదాభ్యసేత్ .
యోగాభ్యాసో జన్మఫలం విఫలా హి తథా క్రియా .. 151..
మహామాయాప్రసాదేన సర్వేషామస్తు తత్సుఖం .
ఏతత్సర్వం యథాయుక్తం తామేవారాధయేత్తతః .. 152..
యః సంస్మృత్యా మునీనామపి దురితహరో యోగసిద్ధిప్రదశ్చ .
కారూణ్యాద్యః ప్రవక్తా సుఖదుఃఖసుహృద్యోగశాస్త్రస్య నాథః .. 153..
తస్యాహం భక్తిశున్యోఽప్యఖిలజనగురోః భక్తిచింతామణేః హి .
దత్తత్రేయస్య విష్ణోః పదనలినయుగం నిత్యమేవ ప్రపద్యే .. 154..
